Ngày Thế giới phòng chống lao
Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao gây nên, bệnh lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp. Vi khuẩn lao do nhà bác học người Đức - Robert Koch là người đầu tiên công bố tìm ra vào ngày 24 tháng 03 năm 1882 đến nay đã được 143 năm. Nguồn lây chính của bệnh lao là những bệnh nhân lao phổi có vi khuẩn lao trong đờm. Người bị lây do hít phải vi khuẩn lao của bệnh nhân lao phổi bắn ra môi trường xung quanh khi ho, khạc, hắt hơi, hoặc khi tiếp xúc trong thời gian dài và liên tục. Nếu không có sự kiểm soát của con người bằng các biện pháp và công cụ hữu hiệu, bệnh lao có thể bùng phát như một bệnh dịch nguy hiểm làm chết nhiều người và tác động xấu đến sự phát triển kinh tế xã hội.
Ngày Thế giới phòng chống lao
24 tháng 3 năm 2026
“Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”
Ngày Thế giới phòng chống lao:
Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao gây nên, bệnh lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp. Vi khuẩn lao do nhà bác học người Đức - Robert Koch là người đầu tiên công bố tìm ra vào ngày 24 tháng 03 năm 1882 đến nay đã được 143 năm. Nguồn lây chính của bệnh lao là những bệnh nhân lao phổi có vi khuẩn lao trong đờm. Người bị lây do hít phải vi khuẩn lao của bệnh nhân lao phổi bắn ra môi trường xung quanh khi ho, khạc, hắt hơi, hoặc khi tiếp xúc trong thời gian dài và liên tục. Nếu không có sự kiểm soát của con người bằng các biện pháp và công cụ hữu hiệu, bệnh lao có thể bùng phát như một bệnh dịch nguy hiểm làm chết nhiều người và tác động xấu đến sự phát triển kinh tế xã hội.
Ngày Thế giới phòng chống lao được tổ chức hàng năm vào ngày 24 tháng 3, nhằm nhấn mạnh tính cấp thiết của việc phải chấm dứt bệnh lao – bệnh dịch truyền nhiễm nguy hiểm nhất trên thế giới. Bệnh lao vẫn tiếp tục càn quét qua hàng triệu người ở khắp các châu lục trên thế giới, để lại những hậu quả nặng nề về sức khỏe, xã hội và kinh tế.
Mỗi ngày có khoảng 3400 người tử vong và chừng 30.000 người mắc mới căn bệnh có thể phòng và điều trị khỏi này. Lao là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhóm người mắc HIV và là một tác nhân quan trọng trong việc gia tăng tình trạng kháng thuốc kháng sinh trên toàn cầu. Ngày thế giới phòng chống lao hàng năm là một dịp quan trọng nhằm hướng sự chú ý, quan tâm đến người bệnh lao, từ đó thúc đẩy sự hành động nhằm chấm dứt sự khổ đau do căn bệnh này gây ra.
Chủ đề chiến dịch:
Chủ đề của ngày ngày thế giới phòng chống lao 2026 – “Đúng! Chúng ta có thể chiến thắng bệnh lao! Quốc gia dẫn dắt! Nhân dân đồng hành”, lời kêu gọi hành động mạnh mẽ đồng thời cũng là thông điệp của hy vọng, lời tái khẳng định rằng việc đẩy lùi cơn sóng đại dịch lao là hoàn toàn khả thi, bất chấp các thách thức toàn cầu khác. Với quyết tâm chính trị là tiền đề, tăng cường đầu tư công lẫn đầu tư quốc tế, kịp thời cập nhật các khuyến nghị và phát kiến mới của WHO, thúc đẩy hành động và tăng cường sự phối hợp liên ngành; thì thanh toán bệnh lao không còn chỉ là khát vọng, mà hoàn nằm trong tầm tay.
- Cam kết: tại hội nghị cấp cao Liên hợp quốc năm 2023, các lãnh đạo thế giới đã cam kết đẩy nhanh các nỗ lực nhằm chấm dứt bệnh lao sớm nhất có thể. Hiện tại, chúng ta cần những hành động thiết thực: các chính sách và hướng dẫn nhanh chóng từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), củng cố các chính sách tại từng quốc gia, và các nguồn hỗ trợ tài chính ổn đỉnh,
- Đầu tư: bệnh Lao ko thể bị đánh bại nếu thiếu những nguồn cung tài chính phù hợp. Chúng ta cần một cách tiếp cận trực diện, đa dạng để thúc đẩy các nguồn tài chính, nhằm xóa bỏ khoảng cách giữa việc tiếp cận các biện pháp phòng tránh, điều trị và chăm sóc bệnh lao, cũng như các giải pháp và nghiên cứu mang tính đột phá.
- Thực hiện: việc biến những cam kết thành hành động thực chất là viện đẩy những khuyến nghị đã được kiểm chứng của WHO, như: phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị dự phòng và sự chăm sóc chất lượng cao cho người bệnh, đặc biệt là các bệnh nhân lao kháng thuốc. Để đạt được thành công sẽ phụ thuộc nhiều vào sự lãnh đạo tập thể, các hành động mang tính cộng đồng và sự phối hợp liên bộ ngành.
Kế thừa tinh thần chủ đề của ngày phòng chống lao trên thế giới, Chủ đề của ngày thế giới phòng chống lao 2026 tại Việt Nam – “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”, thể hiện tính kịp thời, sự sâu sát và quan tâm của Đảng, Nhà nước thông qua Nghị quyết 72-NQ/TƯ ngày 09/9/2025 tập trung vào các giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; cũng như của công văn 1393/TTG-KGVX ngày 27/10/2025 về tăng cường công tác phòng, chống bệnh lao.

ThS. Vũ Cao Cương – Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội
Trên cơ sở kế hoạch chương trình phòng chống lao tại TP Hà Nội, tiếp thu chủ trương của Chương trình chống lao Quốc gia và chủ đề của ngày Thế giới Phòng chống lao trên thế giới nói chung và của Việt Nam nói riêng, Bệnh viện Phổi Hà Nội đã triển khai tổ chức buổi mít tinh hưởng ứng ngày Thế giới phòng chống lao vào sáng ngày 23/3/2026. Bệnh viện trân trọng được đón tiếp Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội – ThS. Vũ Cao Cương; Phó giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Phó trưởng ban điều hành Chương trình chống lao Quốc gia – PGS.TS. Nguyễn Bình Hòa cũng như đại diện của các trạm y tế, các tổ chống lao trên địa bàn thành phố và cácđại diện các tổ chức đối tác nội địa, quốc tế đến tham dự. Buổi lễ đã diễn ra thành công tốt đẹp dưới sự chứng kiến và đưa tin từ các tổ chức báo chí, truyền thông.

ThS. BSCKII. Nguyễn Văn Đông – GĐ BV Phổi Hà Nội, Trưởng ban Điều hành CTCL TP Hà Nội
Cam kết chắc chắn, hành động theo sau: đẩy nhanh quá trình chấm dứt bệnh lao:
Tại hội nghị cấp cao đại hội đồng Liên hợp quốc 2023, lãnh đạo các quốc gia đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ, đầy tham vọng nhằm đẩy nhanh cuộc chiến với bệnh lao, xác lập những mục tiêu có thể cân đong đo đếm được cho đến năm 2027. Trong khi những cam kết đặt ra những cột mốc quan trọng, những hành động ổn định và lâu dài là rất quan trọng. Việc đẩy nhanh các biện pháp can thiệp có hiệu quả hay yêu cầu những chính sách mạnh mẽ, các chiến lược quốc gia toàn diện, và các nguồn đầu tư tài chính ổn định nhằm đạt được sự hiệu quả trên phạm vi quốc gia, khu vực và toàn cầu.
Các tuyên bố chính trị càng củng cố vai trò trung tâm của WHO trong sứ mệnh dẫn dắt, điều phối các chiến lược nhằm hỗ trợ các quốc gia thành viên trong việc đạt được các mục tiêu kể trên. Trong quá trình đó, sự lãnh đạo của WHO sẽ đóng vai trò chủ chốt trong việc thúc đẩy các quốc gia tiến lên, hiện thực hóa các hướng dẫn chủ đạo cũng như cung cấp các sự hỗ trợ kĩ thuật để đưa các cam kết thành những hành động hiệu quả.
Đầu tư cho hiệu quả: xây dựng hành động linh hoạt, ổn định: Sự đầu tư ổn định về nguồn lực, sự hỗ trợ, chăm sóc và thông tin đóng vai trò chủ chốt trong việc phổ cập các dịch vụ chăm sóc y tế cũng như nghiên cứu các phương pháp đột phá. Đây là mũi nhọn chính trong việc thu hẹp khoảng cách và đảm bảo sự công bằng trong tiếp cận các dịch vụ dự phòng và chăm sóc bệnh lao. Đẩy nhanh việc gây quĩ hết sức cần thiết để hiện thực hóa các khuyến nghị của WHO, rút ngắn thời gian điều trị, chẩn đoán xác định bằng sinh học phân tử và các đột phá tiên phong khác, bao gồm cả các công cụ số. Sự đầu tư này sẽ cứu sống hàng triệu mạng sống.
Gây quĩ và đầu từ luôn giữ một vị trí quan trọng để đạt được các mục tiêu phổ quát. Mọi sự rút lui hay cắt giảm tài chính sẽ mang tới những rủi ro, sự hạn chế trong cuộc chiến chống lại bệnh dịch nguy hiểm nhất thế giới này, trì hoãn cứu sống hàng triệu sinh mạng mỗi năm.
Hiện thực hóa cam kết: tối đa hóa hiệu quả thông qua sự giám sát chặt chẽ: Hiện thực hóa các cam kết thậm chí còn yêu cầu nhiều hơn những đầu tư về mặt tài chính – yêu cầu sự quyết liệt và mạnh mẽ. Chính là việc đẩy nhanh việc làm theo các khuyến nghị của WHO, gồm phát hiện, chẩn đoán, điều trị dự phòng và chăm sóc chất lượng cao – nhất là nhóm người bệnh lao kháng thuốc. Muốn đạt được những điều trên không chỉ cần củng cố hệ thống chăm sóc sức khỏe nói chung mà còn cần tạo nên một môi trường an toàn, tận tâm nơi mà người bệnh dễ dàng tiếp cận việc dự phòng vào điều trị bệnh lao một cách hiệu quả.
Một hành động thống nhất, liên bộ ngành là chìa khóa để triệt tiêu những bất lợi mà bệnh lao gây ra: nghèo đói, bất bình đẳng, suy dinh dưỡng, sự tự ti bản thân và các rào cản xã hội, thứ mà còn vượt xa rào cản của các căn bệnh thông thường khác. Với sứ mệnh tiên phong trong việc dẫn dắt thế giới xóa bỏ những bất lợi kể trên, WHO cam kết thúc đẩy sự thay đổi mang tính hệ thống, đưa ra các chính sách tiên phong nhằm đảm bảo bất cứ cá nhân nào, không quan trọng hoàn cảnh, đều có cơ hội nhận được những chăm sóc, hỗ trợ và bảo vệ họ xứng đáng thụ hưởng.
Lời kêu gọi:Thông tin chung:
- Tự nâng cao kiến thức về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh bệnh lao.
- Không tin các lời đồn hay thông tin sai sự thật.
- Chống lại sự kì thị và phân biệt đối xử với người bệnh lao.
Nhân viên y tế:
- Phối hợp chặt chẽ nhằm đưa các dịch vụ chăm sóc lao vào thường qui và phổ quát.
- Thực hành chăm sóc, điều trị bệnh nhân lao với sự tận tâm mà không có bất kì sự kì thị nào.
Bộ Y tế, chương trình chống lao quốc gia và các ban bộ ngành liên quan:

PGS.TS. Nguyễn Bình Hòa – PGĐ BV Phổi TW, Phó trưởng ban Điều hành CTCLQG
- Phân bổ các nguồn lực, đặc biệt là các quĩ, ngân sách để tăng chất lượng chẩn đoán, dự phòng, điều trị và chăm sóc bệnh nhân lao, củng cố và duy trì những điều đó một cách hiệu quả.
- Hỗ trợ, phân quyền đến các nhân lực phù hợp nhằm đưa các dịch vụ cho người bệnh lao trong nước tiệm cận các khuyến nghị của WHO.
- Phổ cập, cập nhật các khuyến cáo, khuyến nghị và thông tin mới nhất của WHO đến toàn bộ các nhân viên y tế.
Lãnh đạo địa phương:
- Đảm bảo duy trì các dịch vụ về lao cho bệnh nhân phổ cập và dễ tiếp cận với người dân và người bệnh tại địa phương nơi mình quản lí.
- Hỗ trợ nhân viên y tế trực thuộc địa bàn quản lí được cập nhật các khuyến nghị mới nhất của WHO.
- Đấu tranh với sự kì thị và phân biệt đối xử để đảm bảo mọi người đều cảm thấy an toàn khi tiếp cận các dịch vụ chăm sóc vào điều trị bệnh lao.
Thế hệ trẻ:
- Nâng cao nhận thức giới trẻ, cổ vũ họ mỗi người trở thành một đại sức trong sứ mạnh chống lại căn bệnh chết người này.
- Trợ giúp người bệnh lao tại cộng đồng với nguồn lực và lợi thế của tuổi trẻ.
Ý kiến bạn đọc